boceklerin-vucut-yapisiBöcekler

Böceklerin Vücut Yapısı

boceklerin-vucut-yapisi
boceklerin-vucut-yapisi

Vücut Örtüsü 

Vücut örtüsü, embriyolojik olarak iki tabakaya ayrılır. Üstte ektoderm kökenli epidermis ve kaide zarı, altta ise peritondan meydana gelmiş bağ dokusu. Vücut örtüsü böceklerin erginlerinde çoğunlukla dıştan içe doğru kutikula, epidermis ve kaide zarından oluşur.

Epidermis
Epidermis üstte kutikulayı, altta ise kaide zarını salgılar. Epidermis kutikulanın altında bulunduğundan dolayı çoğunlukla “hypodermis” olarak adlandırılır. Bu tabaka içerisinde yapısal ve işlevsel olarak farklılaşmış bir takım hücreler bulunur. Bunlar örtü hücreleri, salgı hücreleri (kutikula oluşturan bezler, mum bezleri, yağ bezleri, zehir bezleri, yakıcı bezler, koku bezleri, ipek bezleri, feromon bezleri), kıl hücreleri, duyu hücreleri vs.
a) Örtü hücreleri: Epidermis tabakasının büyük bir kısmını oluşturan yassı ya da küp şeklindeki hücrelerdir. Esas görevleri örtü tabakası olmasıdır.

b) Salgı hücreleri: Örtü hücrelerinden daha azdır. Çoğunlukla örtü hücrelerinin arasında bulunurlar ve kutikula tabakasına doğru çıkıntı yaparak bir kanalla dış ortama açılırlar. İçlerindeki salgı granülleri ve salgı kofulları çok iyi görülür. Bunlara kutikula oluşturan bezler, mum bezleri, yağ bezleri, zehir bezleri, yakıcı bezler, koku bezleri, ipek bezleri, feromon bezleri v.s. Bunlardan feromon bezleri, eşeyler arasında iletişimi sağlamak, sosyal yaşayan böceklerde yuvanın düzenini korumak ve işçilerde eşey
organının oluşumunu sağlamak için feromon adı verilen salgıları yapar. Mum bezleri: Bu bezler Homoptera, Hemiptera, bazı Coleoptera ve Hymenoptera türlerinde görülür. Böcek vücudu içersinde çeşitli yerlere dağılmış olan bezler vücut dışına salgıladıkları maddelerle vücut üzerinde mum tabakası veya toza benzer bir tabaka meydana getirir. Apis mellifera’da (bal arısı) abdomen segmentelerinin ventralinden ufak levhacıklar halinde mum maddesi salgılarlar.

c)Kafa içi salgı bezi: Böceklerin kafalarının içersine yerleşmiş ve ağız parçaları ile ilişkili mandibula salgı bezi, maxilla salgı bezi ve labium salgı bezi olmak üzere 3 çift salgı bezi bulunur. Mandibula salgı bezleri lepidoptera larvalarında ipek bezi haline dönüşmüştür. Maxilla salgı bezlerine nadiren rastlanır. Labium bezleri ise thorax içersine yerleşmiş olup tükrük bezi olarak
tanınmaktadır. Bu bezler ortak bir kanal ile çoğunluk hypopharynx’in kaidesinden ağız içersine salgılarını akıtırlar bulunur. Lepidoptera larvalarında ipek bezine dönüşmüştür. Salgı havaya çıkınca sertleşerek iplik halini alır ve tırtıl bununla pupa dönemini içinde geçireceği kozayı örer.
d)İpek bezleri: Lepidopteralarda madibula ve labium salgı bezleri ipek bezi haline dönüşmüşse de diğer bazı böceklerde ipek veya iplik maddesi ba şka bezler tarafından salgılanır. Bazı Coleoptera ve Neuroptera larvalarında ipek, malpigi borucukları tarafından meydana getirilir. Diğer bazı böceklerde ise deri salgı bezleri ve dişi cinsiyet organı ek bezleri tarafından ipek salgılanır.
Pis Koku Bezleri: Bazı böceklerde birçok deri salgı bezleri pis kokulu salgılar. Bu genellikle böcekler için bir korunma durumudur. Hemipterlerde piskoku bezi 3. çift bacakların dibinden dışarı açılır. Coleopter’lerde anüs civarında bazı Lepidopter’lerde 6-7 abdomen segmentinin dorsalinde bulunur.

Böcek ilaçlama için bilgi almak ve fiyatları öğrenmek istiyorsanız lütfen tıklayınız

Yorum Yaz